Spacer po cmentarzu z Robertem Waldingerem: co trzyma nas przy życiu

Nie co dzień umawiam się na wywiad na cmentarzu. To nie był mój pomysł. Miejsce wybrał Robert Waldinger, psychiatra, który kieruje najdłużej prowadzonym badaniem dorosłego życia. Był listopad 2024 roku, zimno i słońce, a obok mnie szedł mój syn Alek. Robert od razu wyjaśnił, dlaczego tutaj:

Pomyślałem, że spotkanie na cmentarzu będzie na miejscu, bo zajmujecie się długowiecznością i tym, jak żyjemy, a naprawdę dobrze jest sobie przypomnieć, jak pięknie może być na cmentarzu.

Badanie Harvardu ruszyło w 1938 roku. Najpierw 724 młodych mężczyzn, potem ich żony, potem dzieci. Kiedy panowie skończyli 80 lat, zespół wrócił do wszystkiego, co o nich wiedział, gdy mieli po 50. I zadał jedno pytanie: kto po trzech dekadach jest wciąż zdrowy i szczęśliwy?

Myśleliśmy, że to będzie ciśnienie krwi albo poziom cholesterolu, ale nie. Chodziło o to, jak bardzo człowiek był zadowolony ze swoich relacji.

Na początku w to nie uwierzyliśmy, więc ciągle wracaliśmy do danych i analizowaliśmy je od nowa, mówiąc: ‚To nie może być prawda.’

Nie ciśnienie i nie cholesterol. Ludzie, z którymi dzielisz życie.

Najpierw sami w to nie wierzyli. Wracali do danych raz za razem, bo wynik wydawał się zbyt prosty. Inne zespoły badawcze doszły jednak do tego samego. Robert przyznał, że najbardziej zdziwiło ich ciało. Jak relacje mogą zmieniać naszą fizjologię? Alek od razu zgadł, że chodzi o stres, i miał rację. Samotność i nerwy trzymają organizm w ciągłym alarmie. Z czasem robi się z tego przewlekły stan zapalny, który postarza nas szybciej niż prawie cokolwiek. Bliscy ludzie ten alarm wyciszają.

Jeszcze piękniejsze jest to, jak samo badanie przetrwało. Większość takich projektów rozpada się w ciągu dekady. To trwa od 86 lat i odeszło z niego tylko 22% uczestników. Jak to możliwe?

Wysyłaliśmy im liściki z podziękowaniem, kiedy odesłali kwestionariusz. Wysyłaliśmy im kartki urodzinowe. Chodzi przecież o budowanie wspólnoty.

Uwielbiam to. Badanie, które pokazało, że relacje trzymają nas przy życiu, samo żyje dzięki relacjom. Robert dodał też, że zachowania przechodzą z człowieka na człowieka. Jeśli twoi przyjaciele palą albo się przejadają, łatwiej ci robić to samo. I tak samo działa to w dobrą stronę. Dlatego tak ważne jest, kim się otaczasz.

Mój syn chciał wiedzieć, co jest najważniejszą lekcją z tych wszystkich lat. Robert wymienił dwie. Pierwsza: dbać o ciało tak, jakby miało nam służyć sto lat. A druga:

A druga rzecz jest taka, że relacje są dużo ważniejsze, niż myśleliśmy, dla jakości życia i jakości zdrowia. To są dwa najważniejsze wnioski z badania.

Na pożegnanie zadałem mu pytanie, które nosi w sobie każdy ojciec. Co powiedziałbyś sobie, gdybyś znów miał 18 lat, tyle co Alek? Zażartowałem, czy kazałby sobie wcześniej znaleźć żonę. Śmialiśmy się obaj. A on odpowiedział zupełnie inaczej:

Nie. Powiedziałbym: znajdź to, co cię uszczęśliwia, znajdź to, na czym ci zależy, i nie przejmuj się tym, co myślą inni. Znajdź to, co naprawdę chcesz robić, a będziesz szczęśliwszy, a potem zdrowszy.

Najpierw szczęście, a zdrowie przychodzi za nim. A najtańsze lekarstwo świata to ludzie obok nas. Zadzwonisz dziś do kogoś, za kim tęsknisz? Napisz mi tylko: tak albo nie.

Odpowiedzi na ten temat

Czy dobre relacje pomagają żyć dłużej? →

Stres może cię wzmocnić, jeśli pozwolisz sobie odpocząć →

Czy optymiści żyją dłużej? →

Cały spacer z Robertem, ze zdjęciami i wszystkimi głosami, przeczytasz na Live Beyond Hub:

Cały artykuł w Live Beyond Hub

Nie cholesterol: co Robert Waldinger powiedział mnie i mojemu synowi

9 min czytania · 9 zdjęć · 4× dłuższy niż ta strona

Przeczytaj całą historię →